Enquête: Belgische werkgevers worden steeds strenger tegenover telewerk

In heel wat Angelsaksische landen legden (grote) bedrijven hun werknemers recent op om voortaan opnieuw elke dag naar kantoor te komen. Is telewerk ook in ons land (definitief) op de terugweg, zo’n zes jaar na de uitbraak van de coronapandemie? En hoe kijken werknemers en werkgevers vandaag naar het ‘hybride werken’? Hr-expert Acerta peilde in een onderzoek bij 600 werkgevers en 2.000 werknemers naar de huidige balans tussen thuis- en kantoorwerk in de Belgische ondernemingen. ​ ​ ​ ​ ​

Wat blijkt? Nog steeds maar liefst 9 op de 10 (91%) bedrijven met meer dan 10 werknemers staan thuiswerk vandaag toe. Dat aandeel ligt in lijn met vorig jaar, toen 89% telewerk toeliet. Maar dat thuiswerk toegestaan is, betekent niet dat elke werknemer er ook effectief gebruik van kan maken. 54% van de werknemers geeft aan in de praktijk niet van thuis uit te mogen werken, tegenover 48,2% vorig jaar.

Thuiswerk is en blijft vooral in grote ondernemingen ingeburgerd. In organisaties met meer dan 250 werknemers staat 94,2% thuiswerk toe, tegenover 69,4% van de bedrijven met minder dan 10 werknemers. ​

Ellen Van Grunderbeek, arbeidsmarktexperte van het kenniscentrum van Acerta: “Dat thuiswerk toegelaten is, betekent niet automatisch dat elke werknemer er gebruik van kan maken. Veel organisaties laten telewerk enkel toe voor functies die daarvoor geschikt zijn, terwijl werknemers met taken op de werkvloer of andere operationele rollen wél fysiek aanwezig moeten zijn. Dat zien we ook in de cijfers: 9 op de 10 arbeiders mag nooit van thuis uit werken, terwijl dit bij bedienden daalt tot 4 op de 10.“

Hoewel de algemene cijfers erop zouden kunnen wijzen dat thuiswerk nog even goed is ingeburgerd als vlak na de coronapandemie, toont het onderzoek van Acerta dat het thuiswerkbeleid in heel wat ondernemingen intussen strenger is geworden. Zo daalde het aandeel werkgevers dat werknemers zelf laat kiezen op welke dagen ze thuiswerken van 25,6% in 2025 naar 21% in 2026. Steeds meer werkgevers nemen die keuze opnieuw in eigen handen: 13,4% bepaalt vandaag intern welke dagen thuisgewerkt mag worden, tegenover 8,2% vorig jaar. Ook het aantal verplichte kantoordagen stijgt. In 2026 beslist 16,6% van de werkgevers dat werknemers minstens vier dagen per week op kantoor aanwezig moeten zijn, een duidelijke toename ten opzichte van 11,4% een jaar eerder. Tegelijk daalt het aantal bedrijven zonder verplichte aanwezigheid licht. Toch blijft het merendeel vasthouden aan het klassieke hybride model: twee of drie verplichte kantoordagen per week. In 2026 kiest 60,7% voor dit model, vergeleken met 65,3% in 2025.

Ellen Van Grunderbeek: “Vandaag zien we dat thuiswerk voor een iets kleiner deel van de werknemers mogelijk is dan een jaar geleden. Onze interne cijfers suggereren dat vooral de grootste ondernemingen hun telewerkbeleid aan het verstrengen zijn. Grote bedrijven werken sowieso al vaker met formele telewerkafspraken en een uitgewerkte policy, terwijl kleinere organisaties flexibeler en pragmatischer omspringen met thuiswerk. Opvallend is dat in grote bedrijven voor het eerst in vijf jaar tijd het aandeel bedienden dat een thuiswerkvergoeding ontvangt licht daalt, terwijl dat in de andere bedrijfssegmenten blijft stijgen. Dat kan duiden op een strenger beleid: minder medewerkers die effectief mogen thuiswerken, strengere voorwaarden voor het verkrijgen van een vergoeding of aanpassingen aan het aantal thuiswerkdagen waardoor de vergoeding vervalt. Deze trend laat vermoeden dat vooral grotere ondernemingen weer voorzichtig meer focus leggen op aanwezigheid op kantoor.” ​

Op welke dagen pendelen werknemers anno 2026 dan naar kantoor en wanneer werken ze thuis? De dinsdag‑donderdag‑economie blijft ook dit jaar overeind, zo blijkt uit het onderzoek van Acerta. Werknemers geven aan voornamelijk op dinsdag (74%) en donderdag (72,6%) naar kantoor te gaan. Dat zijn niet alleen de dagen waarop het moet van de werkgever, maar ook de dagen waarop werknemers het liefst zelf naar kantoor pendelen. Maandag (66,4%) en woensdag (57,4%) volgen als meest gekozen kantoordagen op ruime afstand, terwijl vrijdag met 47% veruit de minst populaire kantoordag blijft.

De meerderheid van de werknemers (64,9%) is tevreden met het huidige thuiswerkbeleid in hun organisatie. Amper 5,1% zou nog vaker naar kantoor willen komen, terwijl 30% net nog meer thuis zou willen werken. Op hun beurt vinden ook de werkgevers (63,4%) de balans van het hybride werken in evenwicht en willen ze die dus niet veranderen. Al lag het percentage vorig jaar toch wat hoger (69,6%). Ruim een kwart (27,3%) van de bedrijven zou graag hebben dat hun werknemers structureel meer naar de werkvloer komen dan nu het geval is.

Ellen Van Grunderbeek: “We zien dat werkgevers de voorbije jaren opnieuw meer belang hechten aan aanwezigheid op de werkvloer, omdat die volgens hen de interactie tussen werknemers, de onderlinge band en de betrokkenheid met het bedrijf versterkt. Het is logisch en noodzakelijk dat hybride werkafspraken regelmatig worden geëvalueerd in elke onderneming afzonderlijk. Niet alleen is de maatschappelijke context veranderd, ook organisaties evolueren constant en de specifieke noden van werknemers veranderen ook. De uitdaging blijft om tot duidelijke, werkbare afspraken te komen die efficiëntie, samenwerking en betrokkenheid ondersteunen.”