Hogere verkeersboetes en nakend wegenvignet: waar gaat al dat geld naartoe?

De FOD Financiën heeft onlangs bekendgemaakt hoeveel geld er in 2025 aan verkeersboetes is geïnd. Dat bedrag bedroeg bijna 600 miljoen euro, tegenover 576,8 miljoen in 2024. Met de verhoging van de opdeciemen die sinds 1 februari van kracht is, zullen de verkeersboetes in 2026 waarschijnlijk nog meer opbrengen. Reken op een stijging van 10% voor kleine verkeersovertredingen en 25% voor strafrechtelijke boetes. Maar waar gaat al dat geld naartoe? Een kwestie die ons onder de aandacht werd gebracht door Mauto Defense, een vzw die de rechten van automobilisten en motorrijders verdedigt.

Van die 600 miljoen euro gaat 52% naar de federale overheid, ofwel 312 miljoen euro. Vervolgens gaat 20% van dat bedrag rechtstreeks naar de federale schatkist en 80% (249,6 miljoen) naar het Fonds voor Verkeersveiligheid, dat zowel de federale als de lokale politie financiert. Probleem: slechts 30% van de 249,6 miljoen wordt rechtstreeks toegekend aan verkeersveiligheid, ofwel 71 miljoen euro.

Volgens het onderzoek van Mauto Defense enerzijds en het artikel van onze collega’s van Gocar anderzijds, gaat tussen 43 en 48% van de 600 miljoen naar de gewesten (Vlaanderen, Wallonië en Brussel), ofwel maximaal bijna 288 miljoen euro. Vanaf daar wordt het organigram van de verdeling van deze boetes veel te complex om hier in detail uit te leggen. Laten we het dus samenvatten. Net als de federale overheid besteedt geen enkel gewest alle geïnde boetes aan verkeersveiligheid en nog minder aan wegeninfrastructuur! Daar ligt het probleem, gezien de erbarmelijke staat van onze wegen… In totaal wordt amper 40% van de 600 miljoen euro hieraan besteed!

In 2019 betaalden Belgische automobilisten 21,4 miljard aan diverse belastingen aan de Belgische staat. In 2024 bedroeg dat bedrag volgens de zeer betrouwbare vereniging van Europese autoconstructeurs ACEA 23,5 miljard. Dat komt neer op gemiddeld 3.355 euro per voertuig per jaar, een record voor de 13 Europese landen die door de ACEA zijn onderzocht! Zouden we dan geen recht hebben op een wegennet in betere staat?

Om nog meer geld in het laatje te krijgen onderhandelen Vlaanderen en Wallonië momenteel over de invoering van een snelwegvignet van ongeveer honderd euro per jaar, dat vooral buitenlandse automobilisten zou viseren.

Aangezien er jammer genoeg nog altijd geen Brusselse regering is, onderhandelen alleen Vlaanderen en Wallonië over de invoering van een snelwegvignet. Zo verklaarde Vlaams minister van Begroting Ben Weyts (N-VA) volgens vrt nws vorige week in het parlement: “We willen komaf maken met het gegeven dat wij Vlamingen vandaag via belastingen betalen voor de investeringen in de weginfrastructuur, maar de buitenlanders die massaal over onze wegen razen daar 0 euro aan bijdragen.” En Waals minister van Mobiliteit François Desquennes zei op 3 februari bij onze confraters van Bel RTL: “Het doel is om buitenlandse automobilisten te laten betalen wanneer ze onze snelwegen gebruiken, zodat ze bijdragen aan het onderhoud van ons wegennet, dat dringend gemoderniseerd moet worden.”

Probleem: om juridisch onaanvechtbaar te zijn op Europees niveau en elke vorm van discriminatie te vermijden, moet dit vignet ook gelden voor Belgische automobilisten. Gelukkig zou het fiscaal neutraal zijn, in Wallonië door een integratie in de verkeersbelasting en in Vlaanderen via een hervorming van de verkeersbelasting.

Over welk bedrag hebben we het? Ongeveer honderd euro per jaar, ofte enkele euro’s per dag. Op het moment van schrijven is er nog geen overeenkomst ondertekend, maar de invoering wordt toch verwacht voor 2027. Dit zou de gewesten honderden miljoenen euro’s opleveren om – hopelijk! – de staat van de wegen te verbeteren…