Mobiele herstelling: wanneer de werkplaats naar de bestuurder komt

In het traditionele model omvat het onderhoud van een voertuig veel meer dan alleen de tijd die het bij de mecanicien doorbrengt. Je moet een afspraak plannen, het voertuig naar de garage brengen, het vervoer van de bestuurder terug organiseren en soms een vervangwagen voorzien. Enkele uren werk in de werkplaats kunnen er zo voor zorgen dat een voertuig een volledige dag buiten gebruik is.

Bij mobiele reparatie wordt die logica omgedraaid: niet de bestuurder gaat naar de werkplaats, maar de werkplaats komt naar het voertuig. De technicus verplaatst zich met een bestelwagen die is uitgerust met het nodige gereedschap, vloeistoffen en onderdelen voor de interventie. Het voertuig kan dan worden onderhouden op de parking van het bedrijf, bij de bestuurder thuis of op een andere vooraf afgesproken locatie.

Het principe is niet helemaal nieuw. Pechverhelping ter plaatse, bandenvervanging en glasherstelling worden al lange tijd aangeboden door gespecialiseerde spelers. Wat wel verandert, is dat mobiele dienstverlening geleidelijk wordt uitgebreid naar regulier onderhoud en bepaalde mechanische herstellingen.

In België investeren verschillende spelers inmiddels in deze dienstverlening. Auto5 Pro & Fleet Solutions biedt bijvoorbeeld een mobiele werkplaats voor wagenparken aan in elf interventiezones. Ook Ford Pro heeft zijn Mobile Service in ons land uitgerold. Volgens de constructeur kunnen zijn mobiele werkplaatsen ter plaatse meer dan 70% van de onderhouds-, service- en herstellingswerkzaamheden aan een bedrijfsvoertuig uitvoeren. Het Europese programma omvat bijna 500 bestelwagens in dertien markten, waaronder België en Luxemburg.

In Brussel en Waals-Brabant ontwikkelen lokale spelers tegelijkertijd diensten voor zowel particulieren als wagenparken. Warehouse Care biedt bijvoorbeeld olieverversingen, het vervangen van remblokken of de batterij, diagnoses en de voorbereiding op de technische keuring rechtstreeks bij de klant aan. Het fenomeen beperkt zich dus niet langer tot grote wagenparken of bedrijfsvoertuigen.

Voor een fleetmanager is het eerste voordeel van een mobiele werkplaats niet noodzakelijk een lagere herstellingsfactuur. De grootste winst zit vooral in het beperken van de indirecte kosten.

Wanneer een bedrijfsvoertuig naar de garage moet, staat niet alleen het voertuig stil. Ook de medewerker die het gebruikt, kan zijn interventies, leveringen of klantenbezoeken mogelijk niet uitvoeren. Als het bedrijfsvoertuig over een specifieke inrichting beschikt, kan het bovendien meerdere uren duren om het materiaal naar een vervangvoertuig over te laden – op voorwaarde dat er überhaupt een geschikt voertuig beschikbaar is.

Het voordeel van mobiele dienstverlening wordt bijzonder duidelijk wanneer meerdere voertuigen op dezelfde locatie kunnen worden samengebracht. Een mobiele technicus kan achtereenvolgens aan verschillende auto’s of bedrijfsvoertuigen werken terwijl die geparkeerd staan, bijvoorbeeld vroeg in de ochtend, ’s avonds of tijdens een rustigere periode. Eén verplaatsing vervangt dan meerdere afzonderlijke afspraken in de werkplaats.

Ook voor de bestuurder wordt alles eenvoudiger. Hij hoeft zijn voertuig niet langer af te zetten, ter plaatse te wachten of zijn agenda aan te passen. In het beste geval wordt de interventie uitgevoerd terwijl hij aan het werk is.

De mogelijkheden verschillen naargelang van de uitrusting van het werkplaatsvoertuig, de vaardigheden van de technicus en de omgeving waarin hij werkt. De meest aangeboden diensten omvatten onder meer:

• periodiek onderhoud en olieverversingen;
• lvervanging van filters;
• vervanging van de batterij;
• vervanging van remblokken en bepaalde andere remonderdelen;
• vervanging van banden;
• elektronische diagnose;
• bepaalde technische campagnes;
• herstelling of vervanging van autoruiten;
• preventieve controles en kleine mechanische werkzaamheden.

De connectiviteit van voertuigen vergroot het potentieel van dit model nog verder. Telematicagegevens kunnen aangeven dat er binnenkort onderhoud nodig is of een defect signaleren voordat de technicus zich verplaatst. De dienstverlener kan de interventie zo voorbereiden, de juiste onderdelen bestellen en bij een bezoek aan een locatie meteen nagaan welke behoeften de andere aanwezige voertuigen hebben.

Die combinatie van diagnose op afstand en interventie ter plaatse maakt van de mobiele werkplaats geleidelijk een instrument voor preventief onderhoud. Het gaat niet langer alleen om het herstellen van een defect, maar om ingrijpen voordat het tot ongeplande stilstand leidt.

De elektrificatie maakt de mobiele werkplaats niet overbodig, integendeel. Elektrische voertuigen hebben minder traditioneel mechanisch onderhoud nodig, maar blijven onderhoudsbehoeften hebben op het vlak van banden, remmen, ophanging, airconditioning, 12-voltbatterij, diagnose en controle van de elektrische systemen.

Bepaalde werkzaamheden aan hoogspanningscircuits kunnen eveneens ter plaatse worden uitgevoerd, op voorwaarde dat de technicus daarvoor is opgeleid en over aangepaste uitrusting beschikt. Vakbekwaamheid wordt hier even belangrijk als mobiliteit. In een dossier over de mobiele herkalibratie van rijhulpsystemen herinnerde Carglass België er bijvoorbeeld aan dat “niemand op interventie vertrekt zonder over de vereiste competenties te beschikken”.

De opmars van elektrische voertuigen en ADAS-systemen stelt mobiele dienstverleners dus voor dezelfde eisen op het vlak van opleiding, diagnose en traceerbaarheid als een vaste werkplaats.

Mobiele reparatie kan echter niet alles opvangen. Voor zware werkzaamheden waarvoor een hefbrug, omvangrijk gereedschap, een spuitcabine of een perfect gecontroleerde omgeving nodig zijn, blijft een klassieke werkplaats aangewezen. Hetzelfde geldt voor bepaalde koetswerkherstellingen, complexe werkzaamheden aan de tractiebatterij of ingrepen waarbij veel onderdelen moeten worden gedemonteerd.

Ook de interventielocatie moet aan bepaalde voorwaarden voldoen: een private, stabiele, voldoende ruime en veilige plaats. Het weer, de verlichting, de beschikbaarheid van onderdelen, toegang tot elektriciteit en de verwerking van olie en afval kunnen de mogelijkheden eveneens beperken.

Het is dus niet de bedoeling om alle garages te vervangen door mobiele werkplaatsen. Wel om de vaste infrastructuur voor te behouden voor werkzaamheden waarvoor ze werkelijk nodig is.

Vooraleer mobiele reparatie in het onderhoudsbeleid te integreren, moet de fleetmanager verschillende elementen bekijken: de geografische dekking, de precieze lijst van beschikbare interventies, de ondersteunde merken en aandrijvingen, de kwalificaties van de technici en de aangeboden garanties.

Ook facturatie en rapportering verdienen bijzondere aandacht. Een oplossing die werkelijk voor wagenparken is ontwikkeld, moet het mogelijk maken om goedkeuringen, facturen en de onderhoudshistoriek te centraliseren. Daarnaast moet ze ervoor zorgen dat het digitale onderhoudsboekje correct wordt bijgewerkt en dat de garantievoorwaarden van het voertuig behouden blijven.

Tot slot hangt het economische voordeel sterk af van de organisatie van het wagenpark. Het model is bijzonder efficiënt voor wagenparken waarvan meerdere voertuigen regelmatig terugkeren naar een depot of centrale parking. Voor auto’s die over het hele land verspreid zijn, worden de kwaliteit van de planning en de dichtheid van het mobiele netwerk doorslaggevend.

Mobiele reparatie weerspiegelt een bredere evolutie binnen de automotive aftersales. Net als veel andere diensten wordt onderhoud flexibeler, digitaler en meer rond de gebruiker georganiseerd.

Voor de bestuurder betekent dit minder verplaatsingen en minder wachttijd. Voor de fleetmanager biedt het de mogelijkheid om onderbrekingen van de activiteiten te beperken en werkzaamheden beter te plannen. Traditionele werkplaatsen kunnen op hun beurt capaciteit vrijmaken voor complexe herstellingen waarvoor hun infrastructuur werkelijk noodzakelijk is.

De mobiele werkplaats betekent dus niet het einde van de garage. Ze wordt er een verlengstuk van. En in een fleetbeheer waarin elk uur stilstand telt, zou de mecanicien naar het voertuig laten komen snel kunnen evolueren van een handige dienstverlening naar een volwaardig productiviteitsinstrument.