Verzekering op basis van gebruik: een echte besparingsopportuniteit voor wagenparken?

Tot voor kort was verzekering op basis van gebruik – soms ook kilometerverzekering genoemd – vooral voorbehouden aan particuliere klanten die weinig met hun voertuig rijden. Maar de afgelopen jaren richt deze oplossing zich steeds vaker ook tot bedrijfswagenparken.

Het idee om een verzekeringspremie te betalen op basis van het werkelijke gebruik van een voertuig, in plaats van op klassieke statistische criteria, sluit perfect aan bij de nieuwe realiteit van mobiliteit. Structureel telewerk, dat vandaag stevig verankerd is in België, heeft het jaarlijkse kilometrage in veel bedrijven met 15 tot 25% doen dalen. Multimodale mobiliteitsstrategieën, waarbij auto, fiets, openbaar vervoer en gedeelde mobiliteitsoplossingen gecombineerd worden, versterken die trend nog verder. En de verplichting om vanaf januari volgend jaar een mobiliteitsbudget aan te bieden in bedrijven met 50 medewerkers of meer zal die evolutie alleen maar versnellen. In zo’n context lijkt het steeds minder logisch om een medewerker die jaarlijks 10.000 kilometer rijdt op dezelfde manier te verzekeren als een vertegenwoordiger die 50.000 kilometer per jaar aflegt.

Uiteraard is een individuele aanpak onmogelijk wanneer uw voertuigen onder een volledig operationeel leasingcontract vallen. De verzekeringen maken dan deel uit van het contract en gelden volgens dezelfde criteria voor alle medewerkers. Om een verzekering op basis van gebruik te kunnen invoeren, moet u uw verzekeringen dus loskoppelen van de leasingcontracten. Met andere woorden: u haalt de verzekeringscomponent uit het leasingpakket en onderhandelt rechtstreeks individuele contracten met verzekeraars.

Dat vraagt tijd en inspanning, maar kan de TCO van uw wagenpark verlagen. Verzekeraars spreken regelmatig over besparingen van 10 tot 25% voor wagenparken die hun gebruiks- of rijgegevens delen. Sommige oplossingen vermelden zelfs besparingen tot 30%, al gaat het dan meestal om sterk geoptimaliseerde situaties na meerdere jaren van analyse en gedragsverbetering. Voor een vloot van 100 voertuigen die gemiddeld voor 1.200 euro per jaar verzekerd zijn, betekent een daling van 15% al snel een besparing van 18.000 euro. Op papier lijkt dit dus duidelijk interessant. Toch zou het te beperkt zijn om enkel naar de verzekeringspremie te kijken.

Het echte potentieel van verzekering op basis van gebruik ligt in de mogelijkheid om het aantal schadegevallen te verminderen. Telematicagegevens maken het mogelijk om risicovol rijgedrag te identificeren, bestuurders bewust te maken van hun gedrag en gerichte opleidingen op te zetten. De resultaten die op de markt worden waargenomen, zijn veelzeggend. In België stellen kmo’s die telematica gebruiken, gemiddeld een daling van 20% in het aantal ongevallen vast. Internationaal tonen verschillende studies een afname van 17% in de schadelastfrequentie over een periode van drie jaar en een daling van 36% van de gemiddelde kostprijs per dossier. Sommige wagenparken die sterk inzetten op preventie, realiseren zelfs verminderingen van meer dan 40%. Voor ondernemingen gaan deze voordelen veel verder dan enkel een lagere premie. Elk vermeden ongeval betekent minder eigen risico’s, lagere herstellingskosten, minder voertuigstilstand, minder vervangwagens, minder administratieve lasten en op termijn ook minder premieverhogingen.

Een van de historische drempels voor geconnecteerde verzekeringen was de noodzaak om specifieke hardware in voertuigen te installeren. Die belemmering behoort vandaag grotendeels tot het verleden. Bijna 45% van de Belgische kmo’s gebruikt al telematica-oplossingen voor voertuigopvolging, routeoptimalisatie of het energiebeheer van elektrische voertuigen. De gegevens die nodig zijn voor UBI zijn dus vaak al beschikbaar, waardoor verzekeraars nauwkeurigere tariefmodellen kunnen ontwikkelen zonder extra technologische investeringen van bedrijven. Verzekering op basis van gebruik is daardoor niet langer een technologisch project, maar wordt steeds meer een natuurlijke uitbreiding van bestaande telematicaoplossingen.

Toch brengt deze evolutie ook uitdagingen met zich mee. Traditionele verzekeringen bieden een voordeel dat vaak onderschat wordt: budgettaire voorspelbaarheid. Bij een formule die gebaseerd is op werkelijk gebruik, kan een jaar met een hogere activiteit of meer verplaatsingen automatisch leiden tot hogere kosten. Het model wordt rechtvaardiger, maar potentieel ook minder stabiel. Bedrijven zullen dus moeten kiezen tussen tariefoptimalisatie en financiële voorspelbaarheid, een bijzonder gevoelig evenwicht in een economisch onzekere context.

Daarnaast blijft gegevensbescherming een belangrijk aandachtspunt. In België is de gevoeligheid rond privacy groot en hangt de aanvaarding van telematica sterk af van transparantie. Bestuurders aanvaarden het verzamelen van gegevens doorgaans wanneer dit gebeurt met het oog op veiligheid of operationele optimalisatie. Zodra die gegevens echter rechtstreeks invloed hebben op de verzekeringskost, wordt de acceptatie vaak moeilijker. Een heldere communicatie over welke gegevens verzameld worden, waarom dat gebeurt en hoelang ze bewaard blijven, zal essentieel zijn om te vermijden dat het systeem als een vorm van controle of surveillance wordt ervaren.

Voor vlootbeheerders is de belangrijkste vraag misschien niet hoeveel ze kunnen besparen op hun verzekeringspremie, maar hoeveel ze kunnen besparen door schadegevallen te voorkomen. Op lange termijn is het waarschijnlijk precies dat verschil dat de doorslag zal geven ten gunste van verzekering op basis van gebruik.