Smart #5: 1.100 km met vier inzittenden, en onderweg naar de Côte d’Azur slechts drie keer geladen

Vergeet het beeld van Smart als constructeur die uitsluitend auto’s bouwt waarmee je je overal door het stadsverkeer kunt wringen. Hoewel het merk onlangs de #2 heeft aangekondigd, de waardige erfgenaam van de kleine Smart van weleer, is het gamma vandaag veel uitgebreider, met onder meer een grote premium-SUV: de #5, die we bij link2fleet eerder al konden testen. Met deze #5 heeft het merk een radicale koerswijziging doorgevoerd. Deze grote elektrische SUV van bijna 4,70 meter lang positioneert zich in een veel gezinsvriendelijker segment, met ambities die veel verder reiken dan ritjes in de stad.

En dat is precies wat we in de praktijk wilden testen. Bestemming: Zuid-Frankrijk, met vertrek vanuit Maastricht, vier personen aan boord en ieders bagage. Een rit van ongeveer 1.100 kilometer, afgelopen september.

Hoewel het rijbereik een essentieel criterium blijft bij de keuze van een elektrische auto, zegt dat niet alles. Op een lange rit is de echte vraag niet alleen hoeveel kilometer je met één batterijlading kunt afleggen, maar ook hoeveel tijd je nodig hebt om voldoende energie bij te laden om je reis voort te zetten.

En op dat vlak beschikt de Smart #5 over een belangrijke troef: zijn elektrische 800-voltarchitectuur, waardoor hij aan compatibele snelladers bijzonder hoge laadvermogens aankan.

Onze eerste stop vindt plaats terwijl de batterij nog 19% lading aangeeft. We zijn niet van plan te wachten tot we nog maar enkele kilometers kunnen rijden alvorens een laadpaal te zoeken. Het doel is een veiligheidsmarge te behouden en tegelijk optimaal te profiteren van de laadprestaties van de auto.

Deze eerste pauze is ook de gelegenheid om iets te eten en een toiletbezoek in te lassen. Met andere woorden: een stop die we met een benzine- of dieselwagen sowieso zouden hebben gemaakt.

In totaal staan we 45 minuten stil, de tijd die we nodig hebben om onze maaltijd af te ronden. Wanneer we weer vertrekken, staat de batterij op 100%.

Volledig opladen was nochtans niet noodzakelijk. Maar aangezien onze eetpauze nog niet voorbij was, konden we net zo goed van de gelegenheid gebruikmaken om enkele extra kilowatturen bij te laden.

Dat is meteen een eerste les van deze reis: het is niet altijd de auto die bepaalt hoelang een stop duurt. Soms zijn het gewoon de bestuurder en zijn passagiers.

Enkele honderden kilometers verder volgt onze tweede stop. Deze keer heeft de batterij nog iets meer dan 20% lading.

Het doel is niet meer om volledig op te laden, maar gewoon om opnieuw aan 80% te geraken. Waarom? Omdat lithium-ionbatterijen doorgaans veel sneller opladen in hun middelste laadbereik dan wanneer ze hun maximale capaciteit naderen. Om dit beter te begrijpen, raden we u trouwens aan onze tutorial over de laadcurve te bekijken.

We sluiten de Smart #5 dus aan en gaan naar het toilet, waarna we een koffie bestellen om mee te nemen. Nauwelijks 20 minuten later geeft de batterij alweer 80% aan. Tijd om te vertrekken.

Geen lange wachttijd aan de laadpaal. Geen omweg om de passagiers bezig te houden terwijl de auto oplaadt. Onze pauze duurde gewoon zolang als nodig was om aan ieders behoeften te voldoen.

De derde en laatste stop is nog veelzeggender. Wanneer we halt houden, heeft de batterij nog 22% lading. We sluiten de auto aan, waarna iedereen zijn eigen gang gaat in het servicestation.

Na een toiletbezoek en een kop koffie heeft de Smart alweer voldoende energie bijgeladen tot 85%. Er zijn amper 20 minuten verstreken. Sterker nog: mijn vrienden zijn nog niet eens uit de shop wanneer ik hen al aan de ingang sta op te wachten achter het stuur, klaar om te vertrekken.

Een bijna paradoxale situatie als je denkt aan de kritiek die elektrische auto’s regelmatig krijgen. Deze keer is het niet het voertuig dat de reis vertraagt, maar zijn het de passagiers!

Aan het einde van onze rit tussen Maastricht en Saint-Raphaël spreekt de balans voor zich: drie laadstops over ongeveer 1.100 kilometer. En bij aankomst hadden we zelfs nog meer dan 200 kilometer rijbereik over!

Drie pauzes die we hoogstwaarschijnlijk ook met een brandstofwagen zouden hebben genomen. We hebben een maaltijd genomen, koffie gedronken en de toiletten bezocht, zonder ooit het gevoel te hebben gehad dat we op onze auto moesten wachten.

We zijn dus niet vaker of langer gestopt dan we met een benzine- of dieselwagen zouden hebben gedaan.

Uiteraard hangt die vaststelling af van verschillende factoren: de beschikbaarheid van voldoende krachtige snelladers, de weersomstandigheden, het verkeer en de rijstijl. Maar ze toont vooral aan hoezeer de technologische vooruitgang de ervaring van lange elektrische autoritten kan veranderen.

Met een 800-voltarchitectuur en een performante laadcurve zoals die van de Smart #5 wordt de kwestie van het rijbereik een stuk minder zorgwekkend.

Tijdens deze reis konden we ook een eenvoudige regel in de praktijk brengen: om een lange rit met een elektrische auto te optimaliseren, moet je niet systematisch proberen de batterij tot 100% op te laden.

Tijdens onze drie stops hebben we slechts één keer volledig opgeladen. En dat uitsluitend omdat onze eetpauze wat langer duurde.

Bij de twee andere stops hebben we het laden bewust beperkt tot ongeveer 80%, om optimaal te profiteren van het snelste gedeelte van de laadcurve.

Op dezelfde manier hebben we ervoor gekozen te stoppen voordat het batterijniveau onder de 20% zakte, zodat we een comfortabele veiligheidsmarge behielden.

Met die strategie vermijd je de lange minuten die nodig zijn om de laatste procenten bij te laden, terwijl je ook de belasting van de batterij door zeer hoge laadniveaus beperkt. Bovendien geeft het meer gemoedsrust wanneer een laadpaal buiten dienst is of je onverwacht moet omrijden.

Toch is enige nuance nodig: bij bepaalde auto’s en onder bepaalde omstandigheden kan aankomen bij een laadpaal met minder dan 20% batterijlading een nog hoger laadvermogen opleveren. Het belangrijkste blijft dus om je laadstrategie af te stemmen op de laadcurve van het voertuig, de route en de beschikbare laadinfrastructuur.

Los van ons uitstapje naar de Côte d’Azur levert deze ervaring ook interessante inzichten op voor wagenparkbeheerders.

Vandaag blijft het rijbereik een van de belangrijkste selectiecriteria voor elektrische voertuigen binnen car policies. Dat is perfect begrijpelijk. Maar naarmate 800-voltarchitecturen steeds meer ingang vinden, wordt het relevant om ook een andere indicator mee te nemen: de tijd die werkelijk nodig is om opnieuw enkele honderden kilometers rijbereik bij te laden.

Want twee voertuigen met een vergelijkbaar WLTP-rijbereik kunnen op de snelweg een totaal verschillende ervaring bieden wanneer het ene veel sneller oplaadt dan het andere.

Over onze volledige rit liet de Smart #5 Pro+ een gemiddeld verbruik optekenen van iets meer dan 20 kWh/100 km. Een behoorlijk overtuigend resultaat voor een elektrische SUV van dit formaat, met vier personen en hun bagage aan boord, die voornamelijk op de snelweg reed.

Maar hoe zit het met de kosten? Voor onze heen- en terugreis tussen Maastricht en Saint-Raphaël, goed voor ongeveer 2.200 kilometer, hebben we zo’n 220 euro uitgegeven aan elektriciteit. Dat komt neer op een energiekost van 10 euro per 100 kilometer.

Ter vergelijking: een dieselwagen met een verbruik van 6 l/100 km en een dieselprijs van 1,70 euro per liter zou ongeveer 224 euro nodig hebben gehad om dezelfde afstand af te leggen.

Met andere woorden: ondanks het gebruik van ultrasnelle laadpalen, waarvan de tarieven doorgaans hoger liggen dan die van thuisladen, heeft onze elektrische reis ons vrijwel evenveel gekost als een vergelijkbare rit met een dieselwagen.

Uiteraard blijft deze vergelijking indicatief en hangt ze af van de tarieven van de laadoperatoren, de brandstofprijzen en het werkelijke verbruik van de voertuigen.

Deze rit naar Saint-Raphaël heeft me vooral gesterkt in een overtuiging: met elektrische auto’s van de nieuwste generatie is de vraag niet langer noodzakelijk óf je een lange rit kunt maken, maar hoe je die slim organiseert.

De Smart #5 heeft aangetoond dat het perfect mogelijk is om met vier personen en hun bagage een groot deel van Europa te doorkruisen zonder dat de reis een uitputtingsslag wordt.

Drie stops, snelle laadbeurten en geen extra wachttijd boven op onze normale behoefte aan pauzes.

Uiteraard kunnen niet alle elektrische auto’s een vergelijkbare ervaring bieden. En ook niet alle laadinfrastructuur laat al toe om de mogelijkheden van deze voertuigen ten volle te benutten. Onze auto kon bijvoorbeeld laden met een vermogen tot 400 kW, maar soms moest ik genoegen nemen met snelladers die beperkt waren tot 300 of 350 kW.

Maar één ding staat vast: in een moderne elektrische auto die bijzonder snel kan laden, is het niet noodzakelijk langer de batterij die het tempo van de reis bepaalt. Het zijn de passagiers.