Gedeelde of openbare mobiliteit : wat als iedereen erbij wint?

Een bedrijfswagen vertegenwoordigt een aanzienlijke kost voor de onderneming: leasing, energie, verzekeringen, fiscaliteit, onderhoud, banden, maar ook parkeerplaatsen en laadinfrastructuur. Een kost die blijft doorlopen, zelfs wanneer het voertuig een groot deel van de tijd stilstaat.

Voor bepaalde profielen kan het daarom relevanter zijn om een treinabonnement, fietsverplaatsingen en het occasionele gebruik van een deelauto te financieren dan permanent een individuele wagen ter beschikking te stellen.

Ook vanuit milieuoogpunt is die redenering logisch. Elke verplaatsing met het openbaar vervoer, de fiets of een gedeeld vervoermiddel kan bijdragen aan een vermindering van het aantal individueel met de auto afgelegde kilometers en daarmee ook van de uitstoot die verband houdt met de bedrijfsmobiliteit. Dat wordt des te belangrijker nu bedrijven steeds vaker hun koolstofvoetafdruk moeten meten en verkleinen.

De kwestie gaat overigens veel verder dan alleen de kostprijs van het voertuig zelf. Bij veel bedrijven is parkeerruimte een schaars… en duur goed.

Als meer medewerkers met de trein, tram, bus of fiets naar kantoor komen of bepaalde voertuigen delen, kan het bedrijf de druk op zijn parkeerplaatsen verminderen. Zo kan worden vermeden dat extra plaatsen moeten worden gehuurd, een parking moet worden uitgebreid of bijkomende laadinfrastructuur moet worden geplaatst.

Op grotere schaal is er ook een collectief voordeel. Minder individuele auto’s tijdens de spits betekent minder druk op de wegen en stadscentra. Bedrijven kunnen zo zelf bijdragen aan het verminderen van de verkeersdruk in de steden waar ze gevestigd zijn.

Alternatieven stimuleren betekent echter niet dat de auto moet worden verbannen. Voor bepaalde opdrachten, in bepaalde regio’s of op bepaalde tijdstippen blijft hij onmisbaar.

Net daar komt deelmobiliteit volledig tot haar recht.

In plaats van systematisch aan elke medewerker een voertuig toe te kennen, kan een bedrijf auto’s ter beschikking stellen wanneer daar behoefte aan is. Een medewerker kan bijvoorbeeld met de trein naar kantoor komen en vervolgens een deelauto gebruiken om naar een klant te rijden. Of zijn dagelijkse verplaatsingen met de fiets doen en toch de mogelijkheid behouden om voor een specifieke opdracht een voertuig te reserveren.

De auto evolueert dan van een model van permanent bezit naar een model van gebruik op aanvraag.

Dit is wellicht een van de interessantste argumenten voor de medewerker. Dankzij multimodaliteit is hij niet langer afhankelijk van één enkele oplossing.

Vandaag de trein, morgen de fiets, een deelauto voor een afspraak, de dag erna telewerk: het vervoermiddel kan worden aangepast aan de bestemming, het tijdstip, het weer of persoonlijke en professionele omstandigheden.

Die vrijheid maakt het ook mogelijk om beter rekening te houden met de verschillen tussen medewerkers. Wie in het centrum van Brussel woont, heeft niet dezelfde behoeften als iemand die op het platteland woont. Het heeft dan ook weinig zin om beiden dezelfde oplossing op te leggen.

Ook voor de werkgever wordt die flexibiliteit een HR-troef. Een mobiliteitsbeleid dat verschillende mogelijkheden biedt, kan beter inspelen op individuele verwachtingen dan een uniform pakket dat uitsluitend rond de auto is opgebouwd.

Het openbaar vervoer biedt nog een ander voordeel dat vaak wordt onderschat: de medewerker zit niet zelf achter het stuur.

Een treinrit kan worden gebruikt om te werken, een vergadering voor te bereiden, e-mails te beantwoorden of gewoon te ontspannen. Een uur in de file daarentegen blijft doorgaans gewoon een ‘verloren’ uur.

Dit voordeel moet echter worden gerelativeerd: openbaar vervoer en deelmobiliteit zijn niet overal en voor elk profiel geschikt. Het gaat er dus niet om te stellen dat de trein of de fiets systematisch beter is dan de auto. Als mobility manager is het essentieel om rekening te houden met het profiel van elke medewerker en voor iedereen aangepaste oplossingen aan te bieden.

Dat is precies de grote meerwaarde van multimodaliteit: het juiste vervoermiddel op het juiste moment gebruiken.

Die vrijheid moet wel eenvoudig toegankelijk zijn. Als een medewerker moet jongleren met verschillende apps, kaarten, abonnementen en terugbetalingsprocedures, zal zelfs het beste mobiliteitsbeleid waarschijnlijk ongebruikt blijven.

De uitdaging voor bedrijven bestaat er dan ook in een ecosysteem uit te bouwen dat voldoende vlot werkt om openbaar vervoer, fietsen, deelauto’s en de individuele auto – wanneer die noodzakelijk blijft – met elkaar te combineren.

Het mobiliteitsbudget kan deze evolutie een flinke duw in de rug geven. Maar de echte verandering gaat dieper: morgen luidt de vraag misschien niet langer “welke auto geven we aan deze medewerker?”, maar “welke oplossingen heeft deze medewerker werkelijk nodig om zich te verplaatsen?”

Een evolutie die bedrijven in staat kan stellen hun kosten en uitstoot te verlagen, parkeerplaatsen vrij te maken en hun medewerkers meer flexibiliteit te bieden. En, als bijkomend voordeel, tijdens de spits enkele extra auto’s van onze wegen te halen.